De 100 km-sticker voor je caravan is in Duitsland verplicht zodra je een goedgekeurde Tempo 100-ontheffing hebt. Zonder die sticker op de achterkant van je caravan mag je officieel geen 100 km/u rijden, ook al heb je de keuring al gedaan. Hieronder lees je precies wat de sticker inhoudt, wanneer je er een nodig hebt, wat de keuringsvoorwaarden zijn en hoe het per Europees land verschilt.
Wat is de Tempo 100-sticker en wat heeft hij met wetgeving te maken?
In Duitsland geldt voor een auto-caravancombinatie standaard een maximum van 80 km/u op de snelweg. Dat is al jaren zo en staat los van de maximumsnelheid voor personenauto’s zonder aanhanger. De Tempo 100-ontheffing is een officieel goedgekeurd systeem waarmee jij en je caravan zijn geclassificeerd als veilig voor 100 km/u. Die goedkeuring wordt in Nederland afgegeven door TUV NORD of DEKRA, die de combinatie uitgebreid inspecteren.
De sticker zelf is het zichtbare bewijs van die ontheffing. Hij hoort op de buitenkant van de caravan geplakt te worden, bij voorkeur linksboven of rechtsboven op het achterpaneel, op een glad en schoon oppervlak. De wettelijk voorgeschreven diameter is 200 mm. De sticker is wit met een zwarte rand en het cijfer 100 in het midden, conform het Europese snelheidslimietbord. Kleinere of zelfgemaakte stickers worden door de politie niet geaccepteerd.
Belangrijk om te weten: de ontheffing en sticker gelden uitsluitend op de Duitse Autobahn en niet automatisch in andere landen. Ben je van plan door te rijden naar Oostenrijk of Zwitserland, dan gelden daar eigen regels. In Oostenrijk mag je onder bepaalde voorwaarden 110 km/u rijden met een caravancombinatie, maar dat heeft niets te maken met de Duits-afgegeven sticker.
De sticker is persoonsgebonden: hij is aan jouw specifieke combinatie van trekkend voertuig en caravan gekoppeld. Koop je een andere auto, dan vervalt de ontheffing automatisch en moet je opnieuw keuren. Hetzelfde geldt als je de caravan verkoopt of ruilt voor een ander model.
Vergelijking: snelheidslimieten per Europees land voor caravancombinaties
Voordat je op reis gaat, is het slim om de regels per land naast elkaar te zetten. De verschillen zijn groot, en ook het gewicht van je combinatie speelt in meerdere landen een rol. De onderstaande tabel geeft de actuele limieten voor een personenauto met caravan op autosnelwegen.
| Land | Snelweg (lichte combinatie) | Snelweg (zware combinatie > 3,5 ton) | Autoweg / buiten bebouwde kom | Bijzonderheden |
|---|---|---|---|---|
| Nederland | 90 km/u | 80 km/u | 80 km/u | Geen Tempo 100-systeem |
| Duitsland | 80 km/u | 80 km/u | 80 km/u | Met Tempo 100-ontheffing + sticker: 100 km/u op Autobahn |
| Oostenrijk | 100 km/u | 70 km/u | 80 km/u | Auto zwaarder dan caravan vereist; wintertijd extra beperkingen |
| Frankrijk | 130 km/u (combinatie < 3,5 ton) | 90 km/u | 80-110 km/u | Bij regen 20 km/u aftrek; geen speciale sticker vereist |
| Belgie | 120 km/u (< 3,5 ton) | 90 km/u | 90 km/u | Geen sticker nodig |
| Spanje | 80 km/u | 80 km/u | 70-80 km/u | Strenge handhaving; geen Tempo 100-systeem |
| Italie | 80 km/u | 80 km/u | 70 km/u | Geldt ook voor autostrada; strenge controles |
| Zwitserland | 80 km/u | 80 km/u | 80 km/u | Geldt ook op snelwegen; vignette verplicht |
Zoals je ziet is Duitsland het enige land waar je actief een ontheffing plus sticker nodig hebt om van een hogere snelheidslimiet gebruik te maken. In Frankrijk mag een lichte combinatie al standaard harder rijden zonder extra papieren.
De keuringsvoorwaarden voor de Tempo 100-ontheffing
De Tempo 100-keuring is strenger dan een gewone APK. Zowel het trekkende voertuig als de caravan worden doorgelicht. De inspectie wordt in Nederland uitgevoerd door DEKRA of TUV NORD. De kosten voor een keuring bij DEKRA bedragen circa 129 euro inclusief btw bij een vaste locatie; komt de keurmeester naar jou toe, dan betaal je ongeveer 143 euro inclusief btw. Prijzen kunnen jaarlijks iets variëren, dus controleer de actuele tarieven bij de betreffende organisatie.
Voor het trekkende voertuig gelden onder andere de volgende eisen:
- ABS is verplicht aanwezig.
- De massa rijklaar van het trekkende voertuig is maximaal 3.500 kg.
- De trekhaak is gekeurde en geregistreerd bij de RDW of gelijkwaardig.
Voor de caravan gelden nog meer technische eisen. Deze zijn verdeeld in twee categorieen afhankelijk van de aanwezigheid van een antislingerkoppeling:
| Eis | Zonder antislingerkoppeling | Met goedgekeurde antislingerkoppeling |
|---|---|---|
| Max. beladen gewicht caravan t.o.v. rijklaar gewicht auto | Maximaal 80% | Maximaal 100% |
| Max. beladen aanhangergewicht t.o.v. rijklaar gewicht auto | Maximaal 110% | Maximaal 120% |
| Oplooprem | Verplicht | Verplicht |
| Hydraulische schokdempers | Verplicht | Verplicht |
| Caravanbanden (max. leeftijd) | Jonger dan 6 jaar | Jonger dan 6 jaar |
| Snelheidsindex banden | Minimaal 120 km/u | Minimaal 120 km/u |
| Chassisnummer ingeslagen | Verplicht | Verplicht |
Let extra op de banden: oudere caravans rijden soms nog op banden van 8 of 10 jaar oud. Die zijn bij de keuring kansloos, ongeacht het profiel. Vervang banden die ouder zijn dan zes jaar sowieso voordat je gaat keuren. Controleer ook de DOT-code op de zijkant van de band: de laatste vier cijfers geven de productieweek en het productiejaar aan. Staat er “2819”, dan zijn de banden gemaakt in de 28e week van 2019.
Na een geslaagde keuring ontvang je de officiële beschikking plus de sticker. De ontheffing is onbeperkt geldig zolang de combinatie ongewijzigd blijft. Zie ook ons artikel over caravan rail en bevestigingssystemen als je wijzigingen aan de caravan overweegt die de keuring kunnen beinvloeden.
Drie concrete situaties: wanneer heb je de sticker wel of niet nodig?
Niet iedereen die naar Duitsland gaat heeft de Tempo 100-sticker nodig. Het hangt af van je bestemming, je rijstijl en je combinatie. Hieronder drie veel voorkomende situaties uitgewerkt.
Situatie 1: vakantie door Duitsland richting Italie of Kroatie
Rij je via de Autobahn naar het zuiden, dan is de sticker zeker de overweging waard. Zonder ontheffing zit je op 80 km/u terwijl het overige verkeer met 130 km/u of meer passeert. Op drukke doorgaande routes richting Brenner of Salzburg kan dat voor onveilige situaties zorgen. Met de Tempo 100-ontheffing rij je ontspannen mee in de rechterbaan op 100 km/u. Houd er rekening mee dat de ontheffing niet geldig is zodra je de grens met Oostenrijk over rijdt; daar gelden andere regels.
Situatie 2: weekendjes Nederland en Belgie
Rij je hoofdzakelijk in Nederland en Belgie en kom je nooit in Duitsland, dan heb je de sticker niet nodig. In Nederland geldt een maximum van 90 km/u voor een lichte caravancombinatie op de snelweg. In Belgie mag je tot 120 km/u rijden als je combinatie lichter is dan 3.500 kg. Geen speciale ontheffing of sticker vereist in die landen. Je spaart zo de keuringskosten uit.
Situatie 3: frequente reiziger naar Duitsland met lichte caravan
Ga je elk jaar meerdere keren naar Duitsland en voldoet je caravan aan de gewichtseisen? Dan is de Tempo 100-keuring een verstandige eenmalige investering. Je betaalt circa 129 euro voor de keuring en daarna is de ontheffing onbeperkt geldig zolang je dezelfde combinatie rijdt. De tijdsbesparing op een lange rit van 600 kilometer is al snel een uur. Combineer de keuringsafspraak met het vervangen van oude banden als die toch al aan vervanging toe zijn.
Hoe en waar plak je de sticker op de caravan?
De juiste plaatsing is niet willekeurig. De sticker moet goed zichtbaar zijn voor andere weggebruikers van achteren en moet aan een aantal praktische voorwaarden voldoen.
- Kies een glad vlak op het achterpaneel van de caravan, bij voorkeur links- of rechtsboven.
- Reinig het oppervlak grondig met isopropylalcohol of een antivetspray. Vingerafdrukken en vuil zorgen voor slechte hechting.
- Laat het oppervlak volledig drogen voordat je de sticker aanbrengt.
- Verwijder de beschermfolie van de sticker voorzichtig en positioneer hem eerst zonder volledig aan te drukken.
- Strijk de sticker van het midden naar de randen glad met een bankpas of een rubberen trekker om luchtbellen te vermijden.
- Druk de randen extra goed aan, want daar begint een sticker het snelst los te laten door rijwind en temperatuurverschillen.
- Controleer de sticker na de eerste langere rit of hij nog volledig vast zit, zeker als je rijdt bij hoge temperaturen of na een regenbui.
Na je vakantie kun je de sticker verwijderen als je dat wil. Gebruik een haarföhn op lage stand om de lijm zachter te maken, trek de sticker dan langzaam los in een hoek van 45 graden. Eventuele lijmresten verwijder je met een speciaal lijmreiniger of isopropylalcohol. Zo beschadig je de lak niet. Je kunt de sticker ook gewoon laten zitten als hij er netjes uitziet: er is geen wet die zegt dat je hem na een Duitslandrit moet verwijderen.
Wil je weten hoe je je caravan in topconditie houdt voor langere reizen? Lees dan ook ons artikel over het eitje van de caravan en disselbak voor een compleet overzicht van de benodigde reisvoorbereiding.
Wat als je zonder sticker of ontheffing toch 100 km/u rijdt in Duitsland?
De consequenties zijn serieus. In Duitsland handhaven de politie en de Bundespolizei actief op snelheidsovertredingen, zeker bij voertuigen met aanhanger. Rij je 20 km/u te hard (dus 100 km/u zonder ontheffing), dan loopt de boete al op tot meer dan 100 euro. Daar komen administratiekosten en eventuele punten in het rijbewijsregister bij als je veelvuldig de fout ingaat.
Naast de financiele gevolgen is er ook een verzekeringskwestie. Rij je sneller dan wettelijk is toegestaan en veroorzaak je een ongeluk, dan kan je verzekeraar de schade geheel of gedeeltelijk op jou verhalen. Zeker bij de zogenaamde slingerbewegingen van een te zware of onvoldoende geremd caravan is overmatige snelheid een erkende risicofactor. De Tempo 100-keuring controleert juist op die veiligheidsaspecten.
Rij je in een land waar de limiet standaard hoger ligt, zoals in Belgie of Frankrijk voor lichte combinaties, dan heb je uiteraard geen sticker nodig. Die landen hebben geen apart ontheffingssysteem. De hogere limiet geldt daar automatisch op basis van het gewicht van de combinatie, zonder extra papieren.
Praktische tips voor de aanschaf van de sticker
De sticker zelf koop je apart van de keuring: de keuringsinstantie levert hem mee na een geslaagde inspectie. Wil je een reservesticker of een vervanging omdat de originele beschadigd is geraakt? Die zijn verkrijgbaar bij caravanspeciaalzaken, grote campingwinkels en online via aanhangwagenspecialisten. Let bij aankoop op het volgende:
- De diameter moet exact 200 mm zijn. Kleinere varianten worden niet geaccepteerd.
- Koop alleen stickers die als officieel worden verkocht en die overeenkomen met de Duits-wettelijke vereisten.
- Bewaar de originele ontheffingsbeschikking altijd in de auto, samen met de kentekenbewijzen van zowel de auto als de caravan.
- Maak een foto van de sticker op de caravan als documentatie, handig als er discussie ontstaat bij een controle.
De ontheffingsbeschikking is het echte bewijs; de sticker is de zichtbare aanduiding op de weg. Hebben beiden de auto en kun je het papier niet tonen aan een politieagent? Dan kun je alsnog een boete krijgen, ook als de sticker correct is aangebracht. Bewaar het document dus altijd bij de overige rijdocumenten.
Voor meer informatie over regelgeving rondom caravanrijden en de bijbehorende kosten, zie ook onze artikelen over wegenbelasting voor caravans en de caravanmarkt en actuele modellen. En als je weet hoe je de banden van je caravan goed bijhoudt, check dan ook ons uitgebreide stuk over caravanhuren en de bijbehorende technische eisen.
Veelgestelde vragen
Is de Tempo 100-sticker verplicht in Duitsland zodra ik de ontheffing heb?
Ja, de sticker is verplicht als je gebruikmaakt van de Tempo 100-ontheffing. De beschikking zelf moet ook bij je zijn tijdens de rit. Zonder zichtbare sticker op de achterkant van de caravan mag je formeel geen 100 km/u rijden, ook al is de keuring geslaagd. Politie op de Autobahn kijkt actief naar aanhangwagenrijders die harder dan 80 km/u rijden.
Geldt de Tempo 100-sticker ook in Oostenrijk en Zwitserland?
Nee. De Tempo 100-ontheffing is uitsluitend geldig op de Duitse Autobahn. In Oostenrijk gelden eigen regels: een lichte combinatie mag er al tot 100 km/u rijden als het trekkende voertuig zwaarder is dan de caravan, zonder apart keuringssysteem. In Zwitserland is de maximumsnelheid voor caravancombinaties op snelwegen 80 km/u, ongeacht welke ontheffingen je hebt.
Hoe lang is de Tempo 100-ontheffing geldig?
De ontheffing is onbeperkt geldig zolang de combinatie niet wijzigt. Koop je een andere auto of andere caravan, dan vervalt de goedkeuring automatisch en moet je opnieuw keuren. Er is geen verloopdatum op het document, maar de banden worden tijdens de keuring beoordeeld op maximale leeftijd van zes jaar: zorg dus dat banden up-to-date blijven.
Wat kost de Tempo 100-keuring in Nederland?
Bij DEKRA betaal je circa 129 euro inclusief btw voor een keuring op een vaste locatie, en circa 143 euro als de keurmeester naar jou toe komt. TUV NORD hanteert vergelijkbare tarieven. Controleer altijd de actuele prijzen op de website van de betreffende organisatie, want tarieven worden jaarlijks aangepast. De sticker zelf is inbegrepen bij een geslaagde keuring.
Mijn caravan is ouder dan 10 jaar. Kan ik nog Tempo 100 halen?
Dat hangt niet af van de leeftijd van de caravan, maar van de technische staat. Vooral de bandenleeftijd is een veelgemaakte struikelblok: banden ouder dan zes jaar worden afgekeurd. Andere vereisten zoals hydraulische schokdempers, oplooprem en chassisnummer moeten ook in orde zijn. Laat de caravan vooraf door een erkende dealer doorlichten zodat je niet voor verrassingen staat op de keuringsdag.
Wat is het verschil tussen de Tempo 100-sticker en een gewone snelheidssticker op de caravan?
Een gewone snelheidssticker is een informatieve aanduiding die je zelf kunt aanbrengen, maar heeft geen juridische waarde voor het verhogen van je maximumsnelheid in Duitsland. De Tempo 100-sticker die je na de officiele keuring ontvangt is het bewijs van een goedgekeurde ontheffing, afgegeven door een erkende instantie als DEKRA of TUV NORD. Alleen die officieel uitgereikte sticker van 200 mm diameter geeft je het recht om 100 km/u te rijden op de Autobahn.