Een kraan in je caravan die geen water geeft, druppelt, lekt bij de aansluitingen of juist met te hoge druk uit de camping-waterleiding spuit: dat zijn de meest voorkomende problemen bij het aansluiten van het watersysteem. Gelukkig heeft elk probleem een duidelijke oorzaak en een concrete oplossing. Dit artikel loopt per probleem door wat er misgaat, waarom dat gebeurt en hoe je het stap voor stap verhelpt.
Probleem 1: er komt geen water uit de kraan
Je draait de kraan open, maar er komt niets of nauwelijks iets uit. Dit is het meest gehoorde probleem aan het begin van een kampeertrip. De oorzaak zit bijna altijd op een van drie plaatsen: de waterpomp, de tank of een verstopte filter.
De waterpomp in de meeste caravans werkt op 12 volt gelijkstroom en pompt water vanuit de ingebouwde of externe tank naar de kraan. Bekende merken zijn Whale, Jabsco en Shurflo. Submersible (dompel)pompen hangen rechtstreeks in het water en draaien zolang de kraan open is. Drukpompen starten automatisch zodra de drukschakelaar een drukverlies registreert.
Controleer als eerste of de pomp 12V spanning heeft. Meet met een multimeter aan de aansluitkabels: je moet minimaal 11,5 volt meten bij lopende pomp. Ligt de spanning lager, dan is je accu te zwak of zit er een slechte verbinding in de bedrading. Controleer ook de zekering in de zekeringkast, want pompzekeringen (doorgaans 5 tot 10 ampere) slaan relatief snel door.
Een tweede oorzaak is een droge tank. Klinkt voor de hand liggend, maar bij caravans met een externe jerrycan of ingebouwde tank achter het bankje vergeet je dit makkelijk. Vul de tank en start de pomp pas opnieuw als er water in zit; anders loopt de pomp droog en kan de afdichting beschadigen.
Zit de tank vol en werkt de pomp wel, dan is een verstopte inlaatfilter de waarschijnlijke boosdoener. Vrijwel alle caravans hebben een klein filterzeefje vlak voor de pomp of bij de waterinlaat. Haal dit eruit, spoel het schoon onder de kraan en plaats het terug. Na drie tot vijf jaar kamperen kan zo’n filter volledig dicht zitten.
Probleem 2: de waterdruk is te hoog bij een vaste camping-aansluiting
Sommige campings hebben een vaste wateraansluiting (Stadtanschluss) waarbij je de caravan rechtstreeks op het drinkwaternet aansluit. Dat is comfortabel, maar de waterdruk op het net kan 3 tot 6 bar bedragen. De leidingen en kranen in een caravan zijn ontworpen voor maximaal 2 tot 2,5 bar. Een boiler van het merk Truma (model TT2) mag zelfs niet boven 1,2 bar worden belast. Overschrijding leidt tot lekkende slangverbindingen, een gesprongen boiler of kapotte kraaningewanden.
De oplossing is een drukbegrenzer, ook wel drukregelaar of Stadtanschluss-regler genoemd. Merken als Reich, Truma en Filser leveren compacte modellen met een Gardena-koppeling aan de ene kant en een gestandaardiseerde caravan-aansluiting aan de andere kant. Stel de begrenzer in op maximaal 2 bar (liever 1,5 bar als je een oudere caravan hebt).
Heb je geen drukregelaar bij de hand, dan is de enige veilige optie om via een los reservoir en de eigen waterpomp te werken. Vul het reservoir met de campingslang, koppel de campingwaterleiding daarna af en laat de interne pomp het water distribueren. Dat kost meer moeite, maar beschermt je installatie.
Let bij de aanschaf van een drukregelaar ook op de schroefdraad. Campingkranen hebben vrijwel altijd een buitendraad van 3/4 inch (AG 3/4″). Controleer dit voordat je de koppeling koopt, want een 1/2-inch koppeling past er niet op zonder adapter.
Probleem 3: de slangverbindingen lekken
Een lekkende verbinding tussen slang en wateraansluiting of tussen slang en caravan-inlaat is vervelend: je verliest water, de onderkant van de caravan raakt nat en op termijn kan vocht in het chassis trekken. De oorzaak zit vrijwel altijd in een van de volgende situaties.
- Verouderde EPDM-afdichtring: de rubberen ring in de Gardena-koppeling of in de campingadapter verhardt na jaren buiten liggen en sluit niet meer goed af. Vervang de ring (kost circa 50 cent in iedere kampeerwinkel).
- Beschadigd schroefdraad: kunststof schroefdraad slijt sneller dan messing. Bekijk de draad van dichtbij op haarscheurtjes of afgesleten toppen.
- Slang niet diep genoeg ingeklemd: bij een kliksysteem (Gardena, Hozelock) moet je de slang echt tot de aanslag induwen. Een halve centimeter te weinig geeft een lek bij druk.
- Verkeerde slangmaat: caravanslangen voor interne leidingen zijn doorgaans 12 mm (binnendiameter). Tuinslangen voor de buitenaansluiting zijn vaker 13 of 15 mm. Gebruik voor de campingaansluiting altijd een drinkwaterveilige tuinslang, niet een slang die voor sproeiinstallaties is bedoeld.
Gebruik geen PTFE-tape (kokenband) op rubbernippels: de rubber-rubber afdichting werkt alleen goed als beide vlakken schoon en soepel zijn. PTFE-tape is nuttig bij schroefdraadverbindingen van messing op messing, maar niet bij Gardena-klikverbindingen.
Probleem 4: de kraan druppelt na afsluiten
Blijft de kraan natdruppelen ook nadat je hem dichtdraait? Dan is er iets mis met de afdichting binnerin de kraan zelf. In caravans worden drie kraan-uitvoeringen gebruikt, en per type is de oorzaak anders.
| Kraan-type | Veelvoorkomende oorzaak druppelen | Oplossing |
|---|---|---|
| Mengkraan met keramische cartridge | Kalkaanslag op de cartridge-schijfjes | Cartridge demonteren en ontkalken of vervangen (circa 8 tot 15 euro) |
| Mengkraan met rubberen klep | Verhard of beschadigd rubberen pakking | Pakking vervangen (O-ring of vlakke pakking, 50 cent tot 2 euro) |
| Thermostaatkraan | Kalkafzetting in de thermostaat-unit | Thermostaat-unit uitnemen, ontkalken met citroenzuuroplossing |
| Ééngreepsmengkraan (lever) | Slijtage op de keramische schijf | Cartridge-set vervangen; universele sets passen op veel merken |
| Stopkraan (oudere caravan) | Versleten stelmoer of spindelpakking | Stopkraan vervangen, reparatie is zelden de moeite waard |
| Buitenkraan of stortdouche | Zand of kalk in de afsluiter | Afsluiter uitblazen of vervangen |
Haal bij het demonteren van een kraan altijd eerst de waterpomp uit of zet de campingwaterleiding af. Leg een handdoek onder de aansluitingen, want er blijft altijd een restje water in de leidingen staan. Maak een foto van de oriëntatie van de cartridge voordat je hem eruit trekt, zodat je hem in dezelfde positie terugplaatst.
Probleem 5: waterpomp blijft draaien ook als alle kranen dicht zijn
Dit is een symptoom dat je direct serieus moet nemen. Als de pomp niet stopt terwijl alle kranen dicht zijn, verlies je ergens water in het systeem. De drukschakelaar in de pomp registreert continu een te lage druk en blijft pompen om dat bij te houden.
Loop systematisch alle aansluitingen na. Begin bij de kranen en douche, ga dan naar de boiler en eindig bij de toiletspoeling (als die op het watersysteem is aangesloten). Let ook op de vloer achter het keukenblok en onder de bank, want kleine lekken druppelen eerst naar beneden voordat je ze opmerkt. Een droge situatie vind je soms pas na een uur rijden, als het water door trillingen langs de leiding loopt.
Zit het lek in de boiler? Bij Truma Ultrastore-boilers is een lekkende anode of een gesprongen thermostaatvoeler een bekende kwaal na vijf jaar of langer gebruik. Controleer de ontluchtingskraan onderaan de boiler: hangt daar continu water uit, dan is de veiligheidsventiel actief omdat de druk te hoog is. Dit wijst opnieuw op een te hoge aanvoerdruk van buitenaf.
Probleem 6: smaak- en geurproblemen in het water
Je hebt alles correct aangesloten, maar het water smaakt naar plastic, chloor of erger. Dit komt bijna altijd doordat de tank of het leidingstelsel niet schoon genoeg is. Een caravan die een half jaar heeft gestaan met een restje water in de tank, heeft vrijwel zeker bacteriegroei in het systeem.
Spoel het systeem voor elk seizoen door met een oplossing van 10 gram citroenzuur op 10 liter water. Laat dit 20 minuten in het systeem staan (kranen even kort openzetten zodat ook de leidingen gevuld zijn) en spoel daarna twee volledige tanks schoon water door. Bij hardnekkige problemen gebruik je een milde chloortablet speciaal voor caravan-watertanks, maar volg dan de dosering van de fabrikant nauwkeurig op.
Gebruik je een externe jerrycan als waterreservoir, zorg dan dat die van voedselkwaliteit polyethyleen (PE) is en geen geur- of smaakafgevende stoffen bevat. Jerrycans die voor benzine of olie zijn gebruikt, zijn ongeschikt, ook al lijken ze schoon.
Wil je meer weten over reparaties aan het watersysteem nadat je de kraan hebt aangesloten? Lees dan verder bij caravan kraan repareren voor een overzicht van reparatietechnieken per type defect. Als je twijfelt over het gassysteem in combinatie met de boiler, vind je de basisprincipes bij propaan of butaan in caravan. Voor situaties waarbij je de hele badkamer of douche wilt aanpakken, is het artikel over douchecabine caravan een goed startpunt.
Stap-voor-stap: kraan en wateraansluiting goed instellen
Heb je alle problemen gecheckt of wil je gewoon zeker weten dat je het systeem correct opzet? Loop dan de volgende stappen door bij elke nieuwe campingplaats of bij de start van een nieuw seizoen.
- Controleer de tankinhoud of vul de externe jerrycan. Zorg voor minimaal 10 liter water voor je de pomp start, zodat de pomp nooit droog draait.
- Controleer alle slangverbindingen visueel. Kijk of er scheurtjes, verkleuringen of harde plekken in de slangen zitten. Een slang die ouder is dan acht jaar vervang je preventief.
- Zet de pomp aan en open één kraan volledig. Luister of de pomp gelijkmatig draait. Een pompend-stoppend ritme (telkens elke 2-3 seconden) duidt op een klein lek ergens in het systeem.
- Controleer de waterdruk bij een vaste camping-aansluiting. Gebruik altijd een drukregelaar ingesteld op maximaal 2 bar. Sluit de campingkraan pas open nadat de drukregelaar is aangebracht.
- Sluit de camping-waterkraan langzaam open. Een snelle openingsdraai veroorzaakt een waterslag (hydraulische schok) die koppelingen los kan slaan.
- Loop alle kranen, douche en het toilet langs. Controleer of ze zonder druppelen sluiten. Druppelt er iets, markeer het dan direct en los het op voor je vertrekt.
- Controleer de boiler na 10 minuten. Voel aan de aanvoer- en retourslang of er warmte doorheen gaat (bij een gasgevoede boiler) en kijk of de aansluitingen droog blijven.
- Ontkoppel de slang bij vertrek. Laat de campingslang nooit aangesloten staan als je de caravan onbeheerd achterlaat. Hef ook de waterdruk op door een kraan even kort open te zetten, zodat de leidingen niet onder druk blijven staan.
Ben je bezig met een tweedehands caravan en weet je niet zeker of het watersysteem in goede staat is? Kijk dan bij 2ehands caravans voor tips over wat je specifiek moet controleren bij de aanschaf. Krijg je bij het controleren een aanwijzing dat er grotere technische problemen zijn, dan is een bezoek aan een erkende dealer verstandig. Bij Swift caravan dealer vind je meer informatie over dealerservice en garantieaanspraken.
Veelgestelde vragen
Hoeveel bar waterdruk mag een caravan-waterleiding aan?
De meeste moderne caravans zijn ontworpen voor een maximale waterdruk van 2 tot 2,5 bar. Oudere modellen en caravans met een Truma TT2-boiler mogen niet boven 1,2 bar worden belast. De waterdruk op campings en vaste aansluitingen kan 3 tot 6 bar bedragen, dus een drukregelaar is bij een Stadtanschluss geen overbodige luxe maar een noodzaak. Zonder drukregelaar riskeer je lekkende verbindingen en een beschadigde boiler.
Welke slang gebruik ik voor de wateraansluiting op de camping?
Gebruik uitsluitend een drinkwaterveilige slang, duidelijk herkenbaar aan de blauwe kleur of de aanduiding “drinking water safe” op de slang. Normale groene tuinslangen zijn niet geschikt omdat ze weekmakers kunnen afgeven aan het water. De standaard interne slangdiameter in een caravan is 12 mm (binnendiameter). Voor de campingaansluiting buiten gebruik je een slang van 13 tot 15 mm met Gardena- of Hozelock-koppelingen.
Mijn waterpomp maakt een ratelend geluid bij het pompen. Wat is er aan de hand?
Een ratelend of bonkend geluid duidt meestal op een van drie dingen: de pomp staat droog (tank is leeg of de inlaatslang zit verstopt), er zitten luchtbellen in het systeem (normaal bij de eerste opstartbeurt van het seizoen, verdwijnt vanzelf na een minuut pompen) of de bevestigingsbeugel van de pomp is losgetrild. Controleer of de pomp stevig is gemonteerd en voeg eventueel een rubberen demperplaatje toe tussen pomp en bevestigingsplaat.
Kan ik de caravan-kraan direct op het tuinkraantje thuis aansluiten?
Dat kan, maar pas dan hetzelfde principe toe als op de camping: gebruik een drukregelaar als de waterkraan op het vaste drinkwaternet is aangesloten. Thuis is de waterdruk doorgaans 3 tot 4 bar. Dat is te hoog voor de meeste caravaninstallaties. Alternatief: vul thuis de interne tank via de campingslang en gebruik daarna de eigen pomp. Zo heb je geen drukregelaar nodig en controleer je meteen of de pomp goed werkt voor je op pad gaat.
Hoe voorkom ik bevriezing van de waterleiding in de caravan?
Bij temperaturen onder 0 graden bevriest het water in leidingen en kranen, wat kan leiden tot gesprongen verbindingen. Laat het systeem voor de winter volledig leeg lopen: zet alle kranen open, blaas de leidingen na met een compressor of een lungpomp en verwijder het water uit de boiler via de aftapkraan. Gebruik geen zouten of antivries in het leidingwater, want dat beschadigt de rubberafdichtingen. Sommige caravans hebben een verwarmingsslang (zoals Truma Frost Control) die de leidingen bij vorst op temperatuur houdt.
De boiler wordt niet warm terwijl de gaskraan open staat. Wat controleer ik?
Controleer als eerste of de gasflessen niet leeg zijn en of de gasdrukregelaar goed is aangesloten. Controleer daarna of de pilotbrander van de boiler brandt: bij een Truma Ultrastore zie je dit via het kijkglaasje. Is de pilotbrander uit, dan herstart je die via de piëzo-ontsteking. Brandt de pilotbrander maar wordt de boiler toch niet warm, dan kan de thermostaat defect zijn of zit er vuil op de brander. Een gaskraan die niet verder dan voorbij de weerstand te draaien is, duidt op een veiligheidsafsluiting die activeert bij een gaslek: laat dit controleren door een erkend technicus. Zie ook het artikel over caravans hapert voor meer diagnose-tips bij meerdere storingen tegelijk.