Met een caravan achter de auto heb je een andere route nodig dan zonder. Een gewone navigatie-app stuurt je langs smalle dorpsstraatjes, te lage bruggen of routes waar je met een combinatie van 12 meter verboden bent. Hier lees je welke routeplanners je kunt gebruiken, hoe je ze goed instelt en waar je tijdens het rijden op let.
Waarom een gewone navigatie-app niet volstaat
Google Maps en de standaard navigatie van je telefoon kennen geen onderscheid tussen een personenauto en een auto met caravan. Ze sturen je over de kortste of snelste route, zonder rekening te houden met maximale voertuighoogte, toegestane breedte of gewichtsbeperkingen op bepaalde bruggen. Pas op het moment dat je voor een slagboom of een bord met maximale hoogte staat, weet je dat het mis is.
Het probleem is concreet: een standaard caravan is 2,20 tot 2,50 meter breed en 2,50 tot 3,00 meter hoog. De totale lengte van een auto met caravan loopt al snel op tot 10 tot 12 meter. Veel binnensteden, parkeergarages en smalle plattelandswegen zijn niet berekend op zo’n combinatie. Bovendien geldt in Nederland een maximumsnelheid van 90 km/u buiten de bebouwde kom voor een auto met aanhanger, en op bepaalde wegen gelden aanvullende verboden voor combinaties boven een bepaald gewicht.
Een caravan-specifieke routeplanner lost dit op door bij het berekenen van de route rekening te houden met de door jou ingevoerde afmetingen en het gecombineerde gewicht. Je krijgt dan alleen routes aangeboden die technisch en wettelijk geschikt zijn voor jouw combinatie.
Het verschil merk je het meest op onbekende routes in het buitenland. In landen als Oostenrijk, Zwitserland en Italie gelden extra tunnelverboden voor caravans en campers. Een goed geconfigureerde navigatie voorkomt dat je midden op een Alpenroute voor een gesloten tunnel staat.
Wat je nodig hebt: de gegevens van je combinatie
Voordat je een routeplanner instelt, heb je de exacte gegevens van je voertuigcombinatie nodig. Dit zijn de velden die elke caravan-navigatietool vraagt. Zoek deze op in het kentekenbewijs van de auto, de kentekenkaart van de caravan en het wagenboekje.
| Gegeven | Waar te vinden | Typische waarde caravan |
|---|---|---|
| Totale lengte combinatie | Zelf opmeten (auto + trekhaakoversteek + caravan) | 9,00 tot 12,00 m |
| Breedte | Kentekenkaart caravan of wagenboekje | 2,20 tot 2,55 m (incl. spiegels) |
| Hoogte | Wagenboekje of opgemeten | 2,50 tot 3,00 m |
| Totaalgewicht (GCW) | Kentekenbewijs auto (maximale trekgewicht) + maximale massa caravan | 2.500 tot 4.500 kg |
| Aslast | Kentekenkaart caravan | 1.000 tot 1.800 kg per as |
| Maximumsnelheid combinatie | RDW-website of kentekenbewijs | 90 km/u NL, varieert per land |
| LPG/CNG aanwezig | Aansluitpunt aan de caravan | Relevant voor tunnelverboden |
Let op: de breedte moet inclusief de uitgevouwen spiegelverbreders worden opgegeven als je die gebruikt. Spiegelverbreders zijn wettelijk verplicht als de caravan breder is dan de auto. De hoogte meet je het beste zelf op met een meetlat, inclusief eventuele dakkoffer of antenne. Een kleine fout in de hoogte kan betekenen dat je een tunnel tegemoet rijdt die je caravan net niet haalt.
Heb je een popup-caravan? Dan is de rijhoogte veel lager dan bij een vaste caravan. Dat scheelt in de navigatie-instellingen en opent meer routes.
De beste routeplanners voor caravans vergeleken
Er zijn vier tools die serieus worden gebruikt door caravanners in Nederland. Ze verschillen in prijs, gebruiksgemak en de manier waarop ze omgaan met voertuigprofielen.
| Tool | Platform | Voertuigprofiel | Prijs | Sterk punt |
|---|---|---|---|---|
| ANWB Routeplanner | Web + app | Ja (auto + caravan preset) | Gratis | Laagdrempelig, NL-specifieke instellingen |
| TomTom GO Camper | Dedicated apparaat + app | Ja (volledig aanpasbaar) | Apparaat vanaf ca. 200 euro | Betrouwbare waarschuwingen, offline kaarten |
| MyRoute-app (MRA) | Web + app (iOS/Android) | Ja (HERE + TomTom engine) | Gratis basis, nav. ab. v.a. 19 euro/jaar | Uitgebreide routeplanning vooraf, CarPlay |
| CoPilot GPS | App (iOS/Android) | Ja (gewicht, hoogte, breedte, klasse) | Eenmalige aankoop of abonnement | Offline navigatie, truckers-engine |
| Snooper Ventura | Dedicated apparaat | Ja | Apparaat ca. 150 tot 250 euro | Specifiek voor caravan/camper-segment |
| Garmin Camper 890 | Dedicated apparaat | Ja (voertuigprofiel opslaan) | Apparaat ca. 350 euro | Groot scherm, camperpoi-database |
De ANWB Routeplanner gebruikt als standaard instelling een maximale lengte van 12 meter, breedte van 2,5 meter, hoogte van 3 meter en gewicht van 3.500 kg, en een maximumsnelheid van 80 km/u. Dit zijn conservatieve waarden die voor de meeste vakantiegangers goed werken. Als jouw caravan kleiner of lichter is, pas je de instellingen aan voor een efficiëntere route.
Stap-voor-stap: je routeplanner instellen voor de caravan
Ongeacht welke tool je kiest, de instelprocedure verloopt globaal hetzelfde. Neem hier tien minuten de tijd voor, thuis, voordat je vertrekt. Onderweg instellingen aanpassen terwijl je rijdt is gevaarlijk en onnauwkeurig.
- Zoek de gegevens op. Pak het wagenboekje van de caravan en het kentekenbewijs van de auto. Noteer lengte, breedte, hoogte en maximale massa (MAM of GVW) van de caravan. Tel de lengte van de auto en de trekhaakoversteek (ca. 40 tot 60 cm) bij de lengte van de caravan op voor de totale combinatielengte.
- Maak een voertuigprofiel aan. In TomTom GO Camper, MyRoute-app en Garmin ga je naar Instellingen > Voertuig of Mijn voertuig. Voer alle gegevens in. Sla het profiel op onder een herkenbare naam, bijvoorbeeld “Hobby 540 UL + Astra”.
- Kies het juiste routetype. Selecteer “caravan” of “camper” als voertuigtype, niet “auto”. Dit schakelt de gewichts- en hoogtebeperkingen in de routeberekening in.
- Voer je bestemming in. Gebruik een adres of campingnaam als eindpunt. Voeg eventueel tussenstops toe voor tankstations langs snelwegen (ruimer parkeren dan in binnensteden).
- Bekijk de route op de kaart voordat je rijdt. Check of er geen onverwachte omwegen zijn. Sommige apps markeren gevaarlijke punten (lage doorrijhoogte, smalle weg) als icoontjes op de kaart.
- Sla de route op als GPX of favoriet. Dan heb je hem beschikbaar zonder mobiel internet, handig op campings in berggebieden.
- Download offline kaarten voor de landen die je doorkruist. Dit voorkomt hoge roamingkosten en werkt ook in tunnels of gebieden zonder bereik.
- Test de instelling thuis. Plan een korte proefrit van 10 km in je eigen omgeving. Check of de app correct omrijdt langs bekende lage onderdoorgangen.
Wil je ook weten hoe je stroomkabel goed aansluit voor vertrek? Lees dan het artikel over de stroomkabel voor de caravan.
Drie concrete situaties: zo pak je het aan
Niet elke reis vraagt om dezelfde aanpak. Hier zijn drie veelvoorkomende situaties met specifiek advies.
Situatie 1: vakantiereis naar Italie via de Brenner
Op de route naar Italie via Oostenrijk gelden extra regels voor caravan-combinaties. Op de A13 richting de Brennerpas geldt op de rechterrijstrook een maximum van 100 km/u voor vrachtwagens en combinaties. In de Europabrucke-tunnel en sommige andere tunnels op de A13 geldt een LPG-verbod: rijdt jouw caravan met gasflessen in een gesloten bagageruimte, dan moet je dit handmatig controleren met de beheerder van de tunnel.
Stel in MyRoute-app of TomTom de optie “vermijd tunnels die verboden zijn voor LPG-voertuigen” in als je niet zeker bent. Plan de route via de A12 (Inn Valley) en voeg een stop in bij een tankstation met ruime plaatsen, zoals langs de A8 voor München. Houd rekening met vrachtverkeer-verboden op zondagen op Oostenrijkse wegen: caravans vallen hier ook onder als de totaalmassa boven 3.500 kg uitkomt.
Situatie 2: weekendje weg in Nederland, doorkruisen van een stad
Voor een binnenlandse rit, bijvoorbeeld van Utrecht naar een camping in Zeeland, is de ANWB Routeplanner een prima keuze. Stel de caravan-preset in en kies voor snelwegen als primaire route. De app vermijdt automatisch de meeste binnenstadsroutes en parkeerwegen. Toch zijn er situaties waarbij de app een route via provinciale wegen kiest die technisch moeilijk is: nauwe bochten bij dijken, ophaalbruggen met beperkte doorrijhoogte of wegen met gewichtsbeperkingen voor zwaar verkeer.
Controleer altijd de routekaart op markante punten. Heb je de route al eerder gereden, vertrouw dan ook op je eigen rijervaring. Een caravan leveller en overige accessoires pak je in voordat je vertrekt, want een te hoog zwaartepunt vergroot de gevoeligheid voor slingeren bij zijwind.
Situatie 3: eerste keer rijden met een tweedehands caravan
Als je net een occasion hebt gekocht, ken je de exacte afmetingen misschien nog niet uit je hoofd. Meet de caravan zelf op: lengte inclusief dissel (de buis van de koppeling tot de voorkant van de caravan), breedte op het breedste punt (vaak bij de schouderlijn), en hoogte tot het dakraam of de antenne. Noteer alles en voer de waarden conservatief in: rond bij lengte en breedte naar boven en bij hoogte naar boven. Een marge van 10 cm bij de hoogte-instelling is verstandig.
Rijd de eerste rit op een rustig moment, bij daglicht, en kies een route die je al kent. Zo leer je hoe de caravan reageert zonder de druk van onbekend terrein. Zie ook het aanbod van caravans in Dronten en andere dealers als je je eerste aankoop nog aan het oriënteren bent.
Handige extra tools naast de navigatie
Naast de routeplanner zelf zijn er apps en hulpmiddelen die je reis eenvoudiger maken. Hieronder de meest gebruikte.
- ACSI CampingCard-app: overzicht van meer dan 3.400 campings in Europa met adressen, voorzieningen en kortingstarieven buiten het hoogseizoen. Koppelbaar met MyRoute-app als POI-laag.
- Campercontact / Camperstop-app: ook geschikt voor caravanners die overnachtingen buiten campings plannen (aires/halteplekken in Frankrijk en Spanje).
- Bridgeapp of iOverlander: voor specifieke bruggen en tunnels met bekende hoogtebeperkingen, nuttig in Groot-Brittannie en Scandinavie.
- ADAC/ANWB buitenland-informatie: per land overzicht van tolwegen, snelheidsregels voor combinaties en bijzondere verboden (zondagsrijverbod, LPG-tunnels, verplichte dagrijverlichting).
- What3Words of Google Maps offline: als backup voor noodsituaties, want bij een pech-situatie op een onbekende weg wil je je locatie snel kunnen doorgeven aan hulpdiensten.
- Tankapp (TanQueuein of Tankenapp.nl): goedkope diesel langs de route zoeken, inclusief filters op locaties met ruime in- en uitrijmogelijkheden voor lange combinaties.
Voor wie ook onderdelen van de caravan wil controleren voor vertrek: in de disselbak hoor je reservemateriaal te bewaren zoals een extra zekering, touw en een reflecterende driehoek.
Rijden met de caravan: gedragsregels voor een veilige rit
Een routeplanner helpt je de juiste weg te kiezen, maar veilig rijden vraagt meer. De meeste incidenten met caravans ontstaan niet door een foute route, maar door te hard rijden bij zijwind, abrupt remmen of een onjuiste koppelingsdruk.
In Nederland geldt voor een personenauto met caravan een maximumsnelheid van 90 km/u buiten de bebouwde kom en op autosnelwegen (ongeacht het bord, als de massa van de caravan meer dan de helft is van de rijklare massa van de trekker, geldt altijd 90). Controleer dit via de RDW-website als je twijfelt. In Duitsland is de regel anders: op de Autobahn geldt voor auto + caravan een maximum van 100 km/u mits de combinatie is gekoppeld (V-stempel of G-keur), anders 80 km/u.
Rij bij harde zijwind langzamer dan de toegestane maximumsnelheid. Caravans met een hoge zijwandoppervlakte reageren sterk op windstoten, zeker bij het passeren van vrachtwagens. Een snelheidsreductie van 10 tot 20 km/u verlaagt de kans op slingeren aanzienlijk. Koppelingsdruk: de gewenste koppelingsdruk ligt doorgaans tussen de 25 en 100 kg (afhankelijk van het gewicht van de caravan). Een te lage koppelingsdruk maakt de combinatie instabiel.
Bij langere reizen, meer dan 400 kilometer op een dag, plan je bewust pauzes in. Niet alleen voor rust, maar ook om te controleren of de banden van de caravan geen onaanvaardbare hitte hebben opgelopen. De aanbevolen bandenspanning voor caravanwielen ligt meestal tussen 2,8 en 3,5 bar (staat op het bandzijwand of in het wagenboekje van de caravan). Check dit altijd koud, voor vertrek.
Heb je pas een caravan gekocht via een occasion-aanbieder? Laat dan altijd de remmen en koppeling controleren bij een erkend servicepunt voordat je voor het eerst de weg op gaat.
Veelgestelde vragen
Werkt Google Maps voor rijden met een caravan?
Google Maps houdt geen rekening met de afmetingen of het gewicht van een caravan. De app stuurt je langs de snelste route, ook als die niet geschikt is voor een lange of hoge voertuigcombinatie. Je kunt Google Maps gebruiken als aanvulling voor het opzoeken van adressen, maar gebruik voor de daadwerkelijke navigatie een caravan-specifieke tool zoals TomTom GO Camper, MyRoute-app of de ANWB Routeplanner met caravan-preset.
Welke gegevens moet ik invoeren in een caravan-routeplanner?
Je hebt minimaal de totale lengte van de combinatie (auto plus caravan), de breedte op het breedste punt inclusief spiegelverbreders, de rijhoogte inclusief antenne of dakkoffer, en het totale gecombineerde gewicht nodig. Sommige apps vragen ook de aslast en of er LPG aan boord is. Zoek deze gegevens op in het wagenboekje van de caravan en het kentekenbewijs van de auto, zodat je nauwkeurige en veilige instellingen gebruikt.
Is de ANWB Routeplanner gratis te gebruiken voor caravans?
Ja, de ANWB Routeplanner op de website en in de app is gratis te gebruiken, ook met de caravan-instelling. Je hoeft geen ANWB-lidmaatschap te hebben. De standaard preset voor caravan gaat uit van een maximale lengte van 12 meter, breedte van 2,5 meter, hoogte van 3 meter en gewicht van 3.500 kg. Als jouw caravan andere afmetingen heeft, pas je deze handmatig aan voor een betere route.
Moet ik offline kaarten downloaden voor het buitenland?
Dat is sterk aan te raden. Buiten de bebouwde kom in berggebieden, Zuid-Europa en Scandinavie is het mobiele datanetwerk onbetrouwbaar of duur. Apps als TomTom GO Camper, MyRoute-app en CoPilot GPS bieden offline kaarten per land of regio. Download deze thuis via wifi voordat je vertrekt. Zo navigeer je ook in tunnels of gebieden zonder bereik zonder dat de route verloren gaat.
Hoe hoog mag mijn caravan zijn voor tunnels in Nederland?
De meeste bruggen en viaducten in Nederland hebben een vrije doorrijhoogte van minimaal 4,20 meter, maar er zijn uitzonderingen: oudere spoortunnels en stedelijke onderdoorgangen kunnen een vrije hoogte hebben van 3,50 meter of minder. De RDW publiceert een overzicht van bruggen met beperkingen. Stel in je routeplanner altijd de werkelijke hoogte van je caravan in, inclusief antenne of dakkoffer. Een veiligheidsmarge van 10 centimeter is verstandig.
Wat is het verschil tussen een dedicated caravan-navigatieapparaat en een app?
Een dedicated apparaat zoals de TomTom GO Camper of Garmin Camper 890 heeft een groter scherm, werkt altijd offline en ontvangt geen afleidende meldingen van andere apps. Het is betrouwbaarder bij intensief gebruik op lange reizen. Een app op je telefoon is goedkoper of gratis en altijd bijgewerkt, maar verbruikt accu en is afhankelijk van mobiel bereik voor live verkeersinformatie. Veel caravanners gebruiken beide: de app voor de voorbereiding thuis en het apparaat tijdens het rijden.